I L M G A P
06-10-2009, 11:17
Sinqeriteti
Ka thėnė Jakupi a.s.: "I sinqertė ėshtė ai i cili i fsheh veprat e veta tė mira ashtu siē fsheh veprat e veta tė kėqija"
Nė emėr tė Allahut,Mėshiruesit,Mėshirėbėrėsit. Falenderimi dhe adhurimi i takon vetėm Allahut tė lartėsuar, Atė lavdėrojmė,prej Tij ndihmė dhe falje kėrkojmė. Atė qė Allahu xh.sh. e udhėzon nė rrugė tė drejtė askush nuk mund ta kthejė prej sajė, dhe atė qė Ai e lė nė huti askush nuk mundet ta udhėzojė nė rrugė tė drejtė veē Tij.
Allahu i Lartėsuar ka shpallur nė librin e Tij tė ndershėm Kur'anin: "E duke qenė se ata nuk ishin tė urdhėruar me tjetėr pėrveē se tė adhuronin Allahun me njė adhurimtė sinqertė ndaj Tij,qė tė largohen prej ēdo besimi tė kotė, ta falin namazin, tė japin zekatin, se ajo ėshtė feja e drejtė." (98:5)
"Thuaj: Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime i takojnė vetėm Allahut, Zotit tė botėve, Ai nuk ka ortak. Kjo mė ėshtė urdhėruar dhe unė jam ndėr tė parėt muslimanė." (6:162-163) "Ai ėshtė qė ka krijuar vdekjen dhe jetėn, qė t'ju provojė se kush nga ju do tė bėjė vepra mė tė mira." (67:2)
Ka thėnė Fudejl Ibėn Ajad duke komentuar kėtė ajet: "Mendohet pėr veprat mė tė sinqerta dhe mė tė drejta"- I thanė tė tjerėt: " Ēfarė do tė thotė mė tė drejtat dhe mė tė sinqertat?"- Ai i tha :"Me tė vėrtetė nėse vepra ėshtė e sinqertė dhe nuk ėshtė e drejtė, nuk do tė jetė e pranuar tek Allahu xh.sh. E njejta gjė nėse ėshtė e drejtė dhe nuk ėshtė e sinqertė, sėrish nuk do tė jetė e pranuar. Do tė jetė e pranuar vetėm atėherė kur tė jetė edhe e sinqertė edhe e drejtė. Vepra e sinqertė ėshtė ajo e cila ėshtė kryer pėr hir tė Allahut xh.sh., dhe ėshtė e drejtė kur kjo vepėr ėshtė kryer ashtu siē e ka kryer i Dėrguari a.s."
Pastaj ka porositur ajetin qė pason: "Kush shpreson nė takimin me Zotin e vet, le tė bėjė punė tė mira dhe duke adhuruar Zotin tė mos i pėrshkruajė Atij askėnd tė barabartė." (18:110)
Ēfarė ėshtė sinqeriteti?
Pėrkufizimet e sinqeritetit tek dijetarėt muslimanė janė nė kuptime tė pėrafėrta dhe shumica e tyre sillen rreth asaj se sinqeriteti ėshtė gjendja kur njeriu me adhurimin e tij nuk synon asgjė tjetėr pėrveē kėnaqėsisė dhe shpėrblimit tek Allahu xh.sh. Do tė shtojme disa nga kėto pėrkufizime:
Ka thėnė Iz ibėn Abdus-Selam: "Sinqeriteti ėshtė qė njeriu tė zbatojė ato ēfarė i ėshtė urdhėruar, pastėrtisht pėr hir tė Allahut xh.sh., dhe qė me kėtė tė mos dėshėrojė qė njerėzit ta madhėrojnė dhe nderojnė dhe as qė tė mos arrijė me tė ndonjė pėrfitim nė fe dhe as qė me tė tė largojė nga vetja ndonjė fatkeqėsi tė kėsaj bote."
Ka thėnė Sehl ibėn Abdullah: "Sinqeriteti ėshtė qė qėndrimi dhe lėvizja e njeriut tė jenė vetėm pėr hir tė Allahut xh.sh."
Ka thėnė Fudejl ibėn Ajad: "Lėnia e njė vepre pėr hir tė njerėzve ėshtė dukje (rija), ndėrsa bėrja e njė vepre pėr hir tė njerėzve ėshtė t'i pėrshkruash shok Allahut xh.sh.(shirk). Sinqeriteti ėshtė qė Allahu tė tė ruajė dhe nga njėra dhe nga tjetra gjendje."
Vėshtirėsia e sinqeritetit
Pėr tė qenė tė sinqertė nė tė gjithė veprat dhe fjalėt, gjė pėr tė cilėn jemi tė urdhėruar, ėshtė njė nga vėshtirėsitė me tė cilat pėrballemi. Pėr kėtė nuk mendohet vetėm pėr njerėzit mesatarė, tė zakonshmit, por edhe pėr gjigandėt e kėtij umeti, dijetarėt dhe adhuruesit tė cilėt kanė treguar se ėshtė shumė e vėshtirė ta vėsh nė jetė dhe tė ngjitesh deri tek shkalla e sinqeritetit, siē transmetohet nga muhadithi i madh, Sufjan eth-Theuri i cili ka thėnė:
"Asgjė nuk ka qenė mė e nėshtirė pėr mua sesa, lufta me nijetin tim, i cili vazhdimisht ndryshon." (Imam Nevevi, el-Mexhmum: 1/29)
Pėr kėtė i Dėrguari i Allahut a.s.shpesh ka lexuar kėtė lutje: "O Ti i Cili kthen zemrat, forcoje zemrėn time nė fenė Tėnde" (Tirmidhi: Da'vat; Ibėn Maxhe: Efferat.) Gjithashtu ka bėrė zakon qė tė betohet me benė: "Jo, pasha Atė i Cili kthen zemrat." Zemrat janė tė ndryshueshme nė nijetet e tyre dhe nė kėmbėnguljet e tyre. Ai i cili kėrkon tė bindet pėr kėtė, le tė mbikėqyrė zemrėn e vet pėr njė kohė jo mė shumė se njė orė, dhe do tė kuptojė se tani dėshiron kėtė, pastaj atė, tani ėshtė e pėrqėndruar pėr hir tė Allahut nė namaz, pastaj befasisht ndryshon pėr hir tė njė njeriu i cili po e shikon, nė njė ēast me veprėn e vet kėrkon vetėm shpėrblimin e Allahut dhe fill pas kėsaj kėrkon edhe shtesė nga kjo botė.
Sinqeriteti ėshtė i vėshtirė pėr atė se Allahu xh.sh. me urtėsinė e Tij e ka bėrė zemrėn fushėbetejė ndėrmjet shejtanit dhe engjėllit. Njė ēast e zotėron njėri, pastaj tjetri. Kėtė mė mirė na e ka sqaruar i Dėrguari i Allahut a.s. kur ka thėnė: "Nė zemrėn e birit tė Ademit, dhe engjėlli dhe shejtani kanė pjesėn (momentin) e vet. Gjatė kėsaj kohe engjėlli e ngushėllon me mirėsi dhe e frymėzon tė besojė nė atė ēfarė Allahu xh.sh. i ka premtuar, ndėrsa shejtani e frikėson me ligėsi dhe e shtyn tė kundėrshtojė ( tė mos besojė) nė atė ēfarė Allahu xh.sh. ka premtuar." Dhe pas kėsaj Pejgamberi a.s. ka lexuar ajetin: "Djalli ju frikėson me varfėri dhe ju urdhėron tė bėni vepra tė kėqija, ndėrsa Allahu ju garanton falje (mėkatesh) e begati; Allahu ėshtė dhurues i madh, ėshtė i ditur." (2:268) (Tirmidhiu)
Ka thėnė Ibėn Kajim nė veprėn e tij "Igathetul Leuhani", duke vėshtruar mbi kėtė hadith: "Engjėlli dhe shejtani shkėmbehen nė zemrėn e njeriut ashtu siē shkėmbehen nata me ditėn. Ka njerėz tek tė cilėt dita ėshėt mė e gjatė se nata e tyre (kjo do tė thotė se prania e engjėllit ėshtė mė e gjatė nga prania e shejtanit), ndėsa tek tė tjetė njerėz ndodh e kundėrta. Ka nga ata tek tė cilėt vazhdimisht ėshtė ditė (do tė thotė se gjatė gjithė kohės ka praninė e engjėjve), dhe ka tė tjerė tek tė cilėt ndodh e kundėrta".
Pengesat nė rrugėn e sinqeritetit
Dijetari musliman Harithi pėrmend tre gjėra tė cilat mundet mė shumė tė prishin ose tė pengojnė nė rrugėn e sinqeritetit dhe kėto janė:
- qė njeriut t'i duket vepra e tij si e madhe
- qė njeriu tė kėrkojė shpėrblimin e kėsaj bote pėr veprėn e tij
- qė njeriu tė jetė i kėnaqur pėr atė qė ka bėrė.
Ajo e cila e ndihmon qė tė ēlirohet prej pengesės sė parė ėshtė , kthimi nga tė mirat me tė cilat Allahut xh.sh. e ka furnizuar atė, kthimi , nė udhėzimin e Allahut dhe nė vetėdijen se vepra e kryer ėshtė prej Allahut dhe jo prej tij (personit) dhe qė kjo nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrveēse vullneti i Allahut xh.sh. ashtu siē thotė i Lartėsuari nė librin e tij: "Ju nuk mundeni, por vetėm nėse dėshiron Allahu, Zoti i botėve." (81:29)
Ēdo vepėr e mirė e jona qė kryejmė nuk duhet ta shikojmė ndryshe pėrveēse si lėvizja e pemėve dhe fėrmimi i erės, qė do tė thotė se pemėt dhe era nuk do tė kishin pikėnisje pėr lėvizje, nėse dikush tjetėr do t'i detyronte, siē edhe ne, qė jemi nė thelb tė vdekshėm nuk do tė mund tė zgjoheshim dhe nuk do tė lėviznim po tė mos ishte mirėsia e Allahut ndaj nesh dhe po tė mos qe vullneti dhe dėshira e Tij.
Nė veten e njeriut ka padije dhe krenari, e prej natyre vetvetja (nefsi) ėshtė e ngathėt dhe i jep pėrparėsi pasioneve dhe gjėrave tė pavlerė. Burim i kėsaj ėshtė edhe pėrvjedhja prej vėshtirėsive. Si e tillė ėshtė e sigurtė se nuk do tė kishte mundėsi tė tregonte asnjė tė mirė nėse nuk do tė qe udhėzimi i Allahut xh.sh. pėr tė.
Na mjafton si argument pėr tė gjithė kėtė qė kemi thėnė ajo qė Allahu xh.sh. na thotė pėr robin e Tij mė tė zgjedhur Muhamedin a.s.: "Dhe sikur Ne tė mos tė kishim forcuar ty, ti gati anove diēka pak te ta".
Ajo e cila ndihmon nė kapėrcimin e pengesės sė tretė (dhe kjo ėshtė tė qenit i kėnaqur me veprėn tėnde) janė dy gjėra:
a- tė kthyerit dhe tė vėshtruarit nė mangėsitė apo tepritė e dėmshme nė atė vepėr, si edhe njohja e pamundėsisė pėr ta mbajtur veprėn larg ndikimit tė shejtanit dhe dobėsive tė vetes. Eshtė pyetur Pejgamberi a.s. pėr shpėrqėndrimin e vėshtrimit tė atij qė fal namaz, e ėshtė pėrgjigjur: "Kjo ėshtė ajo pjesė tė cilėn shejtani arrin t'ia grabisė nga namazi " (Buhari). Kur vetėm njė vėshtrim i paqėllimtė i njeriut gjatė namazit, bie nė atė pjesė qė shejtani ia grabiti nga namazi, ēfarė do tė bėhej atėherė nė kthimin e plotė tė zemrės drejt dikujt tjetėr pėrveē Allahut xh.sh.?
b- dija pėr atė ēka Allahu xh.sh. urdhėron, nė mėnyrė qė tė jetė vėrtetė i adhuruar; dija qė njeriu ėshtė i dobėt dhe i pamundur dhe larg pėrmbushjes sė detyrės ndaj Allahut xh.sh. e pikėrisht pėr kėtė nuk guxon tė jetė i kėnaqur me veprėn e vet dhe tė druhet qė tė dalė pėrpara Allahut me atė vepėr.
Disa thėnie pėr sinqeritetin
1- Ka thėnė Jakubi: "I sinqertė ėshtė ai njeri, i cili fsheh veprat e veta tė mira nė tė njėjtėn mėnyrė, siē fsheh veprat e kėqija".
2 - Ka thėnė Ejubi: "Bėrja e nijetit, pėr njerėzit e sinqertė, ėshtė mė e vėshtirė se ēdo vepėr tjetėr".
3 - Kanė thėnė dijetarėt: "Vetėm njė orė sinqeritet pėrfaqėson shpėtimin e pėrjetshėm, e megjithatė sinqeriteti ėshtė i rrallė".
Cilat janė pėrcaktimet pėr veprat qė kryhen pa sinqeritet
Transmetohet nga njė numėr i madh dijetarėsh muslimanė, qė sinqeritetin e numėrojnė si pjesė tė pandashme tė adhurimit, se adhurimi i kryer pa sinqeritet nuk ėshtė i vėrtetė. Ashtu siē transmetohet nga Iz Ibn Abdus-Selam qė ka thėnė: "Sinqeriteti ėshtė kusht pėr adhurimin e vėrtetė" (Kavaidul-Ahkam), ndėrsa nga Kurtubiju e Shejhul-Islam Ibn Tejmije transmetohet se kanė thėnė se sinqeriteti nė adhurim ėshtė detyrė. (Tefsirul-Kurtubi)
Njė qėndrim i tillė mbėshtetet nė fjalėt e Pejgamberit a.s.: "Allahu pranon vetėm ato vepra, tė cilat janė tė sinqerta, tė kryera vetėm pėr hir tė Tij dhe me tė cilat kėrkohet vetėm kėnaqėsia e Tij". (Nesai dhe Ebu Umame, i vėrtetuar nga Shejh Albani)
Shejhul-Islam Ibn Tejmije flet nė Mexhmul-Fetava pėr ata tė cilėt u paguajnė zekatin tė varfėrve, nga frika prej pasojave ligjore tė mospagimit tė tij, kur tremben pėr pėrgojimin e personalitetit tė tyre, kur i tremben humbjes sė pasurisė dhe pėr ata njerėz, tė cilėt vijnė nė namaz pėr sytė e botės, duke i klasifikuar kėto kategori si hipokritė dhe si njerėz qė shtiren.
Pastaj shton: "Mendimi ynė ėshtė si edhe mendimi i numrit mė tė madh tė dijetarėve, se njė adhurim i tillė nuk ėshtė i vėrtetė dhe se me njė qėllim (nijet) tė tillė njeriu nuk e ka kryer detyrėn (farzin)".
Lus Allahun tė na bėjė tė sinqertė nė fjalėt tona, nė veprat tona dhe tė na pastrojė nga gjithēka qė shemb sinqeritetin.
Sajmir Imamoviē
Marrė nga www.vizionislam.com
Ka thėnė Jakupi a.s.: "I sinqertė ėshtė ai i cili i fsheh veprat e veta tė mira ashtu siē fsheh veprat e veta tė kėqija"
Nė emėr tė Allahut,Mėshiruesit,Mėshirėbėrėsit. Falenderimi dhe adhurimi i takon vetėm Allahut tė lartėsuar, Atė lavdėrojmė,prej Tij ndihmė dhe falje kėrkojmė. Atė qė Allahu xh.sh. e udhėzon nė rrugė tė drejtė askush nuk mund ta kthejė prej sajė, dhe atė qė Ai e lė nė huti askush nuk mundet ta udhėzojė nė rrugė tė drejtė veē Tij.
Allahu i Lartėsuar ka shpallur nė librin e Tij tė ndershėm Kur'anin: "E duke qenė se ata nuk ishin tė urdhėruar me tjetėr pėrveē se tė adhuronin Allahun me njė adhurimtė sinqertė ndaj Tij,qė tė largohen prej ēdo besimi tė kotė, ta falin namazin, tė japin zekatin, se ajo ėshtė feja e drejtė." (98:5)
"Thuaj: Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime i takojnė vetėm Allahut, Zotit tė botėve, Ai nuk ka ortak. Kjo mė ėshtė urdhėruar dhe unė jam ndėr tė parėt muslimanė." (6:162-163) "Ai ėshtė qė ka krijuar vdekjen dhe jetėn, qė t'ju provojė se kush nga ju do tė bėjė vepra mė tė mira." (67:2)
Ka thėnė Fudejl Ibėn Ajad duke komentuar kėtė ajet: "Mendohet pėr veprat mė tė sinqerta dhe mė tė drejta"- I thanė tė tjerėt: " Ēfarė do tė thotė mė tė drejtat dhe mė tė sinqertat?"- Ai i tha :"Me tė vėrtetė nėse vepra ėshtė e sinqertė dhe nuk ėshtė e drejtė, nuk do tė jetė e pranuar tek Allahu xh.sh. E njejta gjė nėse ėshtė e drejtė dhe nuk ėshtė e sinqertė, sėrish nuk do tė jetė e pranuar. Do tė jetė e pranuar vetėm atėherė kur tė jetė edhe e sinqertė edhe e drejtė. Vepra e sinqertė ėshtė ajo e cila ėshtė kryer pėr hir tė Allahut xh.sh., dhe ėshtė e drejtė kur kjo vepėr ėshtė kryer ashtu siē e ka kryer i Dėrguari a.s."
Pastaj ka porositur ajetin qė pason: "Kush shpreson nė takimin me Zotin e vet, le tė bėjė punė tė mira dhe duke adhuruar Zotin tė mos i pėrshkruajė Atij askėnd tė barabartė." (18:110)
Ēfarė ėshtė sinqeriteti?
Pėrkufizimet e sinqeritetit tek dijetarėt muslimanė janė nė kuptime tė pėrafėrta dhe shumica e tyre sillen rreth asaj se sinqeriteti ėshtė gjendja kur njeriu me adhurimin e tij nuk synon asgjė tjetėr pėrveē kėnaqėsisė dhe shpėrblimit tek Allahu xh.sh. Do tė shtojme disa nga kėto pėrkufizime:
Ka thėnė Iz ibėn Abdus-Selam: "Sinqeriteti ėshtė qė njeriu tė zbatojė ato ēfarė i ėshtė urdhėruar, pastėrtisht pėr hir tė Allahut xh.sh., dhe qė me kėtė tė mos dėshėrojė qė njerėzit ta madhėrojnė dhe nderojnė dhe as qė tė mos arrijė me tė ndonjė pėrfitim nė fe dhe as qė me tė tė largojė nga vetja ndonjė fatkeqėsi tė kėsaj bote."
Ka thėnė Sehl ibėn Abdullah: "Sinqeriteti ėshtė qė qėndrimi dhe lėvizja e njeriut tė jenė vetėm pėr hir tė Allahut xh.sh."
Ka thėnė Fudejl ibėn Ajad: "Lėnia e njė vepre pėr hir tė njerėzve ėshtė dukje (rija), ndėrsa bėrja e njė vepre pėr hir tė njerėzve ėshtė t'i pėrshkruash shok Allahut xh.sh.(shirk). Sinqeriteti ėshtė qė Allahu tė tė ruajė dhe nga njėra dhe nga tjetra gjendje."
Vėshtirėsia e sinqeritetit
Pėr tė qenė tė sinqertė nė tė gjithė veprat dhe fjalėt, gjė pėr tė cilėn jemi tė urdhėruar, ėshtė njė nga vėshtirėsitė me tė cilat pėrballemi. Pėr kėtė nuk mendohet vetėm pėr njerėzit mesatarė, tė zakonshmit, por edhe pėr gjigandėt e kėtij umeti, dijetarėt dhe adhuruesit tė cilėt kanė treguar se ėshtė shumė e vėshtirė ta vėsh nė jetė dhe tė ngjitesh deri tek shkalla e sinqeritetit, siē transmetohet nga muhadithi i madh, Sufjan eth-Theuri i cili ka thėnė:
"Asgjė nuk ka qenė mė e nėshtirė pėr mua sesa, lufta me nijetin tim, i cili vazhdimisht ndryshon." (Imam Nevevi, el-Mexhmum: 1/29)
Pėr kėtė i Dėrguari i Allahut a.s.shpesh ka lexuar kėtė lutje: "O Ti i Cili kthen zemrat, forcoje zemrėn time nė fenė Tėnde" (Tirmidhi: Da'vat; Ibėn Maxhe: Efferat.) Gjithashtu ka bėrė zakon qė tė betohet me benė: "Jo, pasha Atė i Cili kthen zemrat." Zemrat janė tė ndryshueshme nė nijetet e tyre dhe nė kėmbėnguljet e tyre. Ai i cili kėrkon tė bindet pėr kėtė, le tė mbikėqyrė zemrėn e vet pėr njė kohė jo mė shumė se njė orė, dhe do tė kuptojė se tani dėshiron kėtė, pastaj atė, tani ėshtė e pėrqėndruar pėr hir tė Allahut nė namaz, pastaj befasisht ndryshon pėr hir tė njė njeriu i cili po e shikon, nė njė ēast me veprėn e vet kėrkon vetėm shpėrblimin e Allahut dhe fill pas kėsaj kėrkon edhe shtesė nga kjo botė.
Sinqeriteti ėshtė i vėshtirė pėr atė se Allahu xh.sh. me urtėsinė e Tij e ka bėrė zemrėn fushėbetejė ndėrmjet shejtanit dhe engjėllit. Njė ēast e zotėron njėri, pastaj tjetri. Kėtė mė mirė na e ka sqaruar i Dėrguari i Allahut a.s. kur ka thėnė: "Nė zemrėn e birit tė Ademit, dhe engjėlli dhe shejtani kanė pjesėn (momentin) e vet. Gjatė kėsaj kohe engjėlli e ngushėllon me mirėsi dhe e frymėzon tė besojė nė atė ēfarė Allahu xh.sh. i ka premtuar, ndėrsa shejtani e frikėson me ligėsi dhe e shtyn tė kundėrshtojė ( tė mos besojė) nė atė ēfarė Allahu xh.sh. ka premtuar." Dhe pas kėsaj Pejgamberi a.s. ka lexuar ajetin: "Djalli ju frikėson me varfėri dhe ju urdhėron tė bėni vepra tė kėqija, ndėrsa Allahu ju garanton falje (mėkatesh) e begati; Allahu ėshtė dhurues i madh, ėshtė i ditur." (2:268) (Tirmidhiu)
Ka thėnė Ibėn Kajim nė veprėn e tij "Igathetul Leuhani", duke vėshtruar mbi kėtė hadith: "Engjėlli dhe shejtani shkėmbehen nė zemrėn e njeriut ashtu siē shkėmbehen nata me ditėn. Ka njerėz tek tė cilėt dita ėshėt mė e gjatė se nata e tyre (kjo do tė thotė se prania e engjėllit ėshtė mė e gjatė nga prania e shejtanit), ndėsa tek tė tjetė njerėz ndodh e kundėrta. Ka nga ata tek tė cilėt vazhdimisht ėshtė ditė (do tė thotė se gjatė gjithė kohės ka praninė e engjėjve), dhe ka tė tjerė tek tė cilėt ndodh e kundėrta".
Pengesat nė rrugėn e sinqeritetit
Dijetari musliman Harithi pėrmend tre gjėra tė cilat mundet mė shumė tė prishin ose tė pengojnė nė rrugėn e sinqeritetit dhe kėto janė:
- qė njeriut t'i duket vepra e tij si e madhe
- qė njeriu tė kėrkojė shpėrblimin e kėsaj bote pėr veprėn e tij
- qė njeriu tė jetė i kėnaqur pėr atė qė ka bėrė.
Ajo e cila e ndihmon qė tė ēlirohet prej pengesės sė parė ėshtė , kthimi nga tė mirat me tė cilat Allahut xh.sh. e ka furnizuar atė, kthimi , nė udhėzimin e Allahut dhe nė vetėdijen se vepra e kryer ėshtė prej Allahut dhe jo prej tij (personit) dhe qė kjo nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrveēse vullneti i Allahut xh.sh. ashtu siē thotė i Lartėsuari nė librin e tij: "Ju nuk mundeni, por vetėm nėse dėshiron Allahu, Zoti i botėve." (81:29)
Ēdo vepėr e mirė e jona qė kryejmė nuk duhet ta shikojmė ndryshe pėrveēse si lėvizja e pemėve dhe fėrmimi i erės, qė do tė thotė se pemėt dhe era nuk do tė kishin pikėnisje pėr lėvizje, nėse dikush tjetėr do t'i detyronte, siē edhe ne, qė jemi nė thelb tė vdekshėm nuk do tė mund tė zgjoheshim dhe nuk do tė lėviznim po tė mos ishte mirėsia e Allahut ndaj nesh dhe po tė mos qe vullneti dhe dėshira e Tij.
Nė veten e njeriut ka padije dhe krenari, e prej natyre vetvetja (nefsi) ėshtė e ngathėt dhe i jep pėrparėsi pasioneve dhe gjėrave tė pavlerė. Burim i kėsaj ėshtė edhe pėrvjedhja prej vėshtirėsive. Si e tillė ėshtė e sigurtė se nuk do tė kishte mundėsi tė tregonte asnjė tė mirė nėse nuk do tė qe udhėzimi i Allahut xh.sh. pėr tė.
Na mjafton si argument pėr tė gjithė kėtė qė kemi thėnė ajo qė Allahu xh.sh. na thotė pėr robin e Tij mė tė zgjedhur Muhamedin a.s.: "Dhe sikur Ne tė mos tė kishim forcuar ty, ti gati anove diēka pak te ta".
Ajo e cila ndihmon nė kapėrcimin e pengesės sė tretė (dhe kjo ėshtė tė qenit i kėnaqur me veprėn tėnde) janė dy gjėra:
a- tė kthyerit dhe tė vėshtruarit nė mangėsitė apo tepritė e dėmshme nė atė vepėr, si edhe njohja e pamundėsisė pėr ta mbajtur veprėn larg ndikimit tė shejtanit dhe dobėsive tė vetes. Eshtė pyetur Pejgamberi a.s. pėr shpėrqėndrimin e vėshtrimit tė atij qė fal namaz, e ėshtė pėrgjigjur: "Kjo ėshtė ajo pjesė tė cilėn shejtani arrin t'ia grabisė nga namazi " (Buhari). Kur vetėm njė vėshtrim i paqėllimtė i njeriut gjatė namazit, bie nė atė pjesė qė shejtani ia grabiti nga namazi, ēfarė do tė bėhej atėherė nė kthimin e plotė tė zemrės drejt dikujt tjetėr pėrveē Allahut xh.sh.?
b- dija pėr atė ēka Allahu xh.sh. urdhėron, nė mėnyrė qė tė jetė vėrtetė i adhuruar; dija qė njeriu ėshtė i dobėt dhe i pamundur dhe larg pėrmbushjes sė detyrės ndaj Allahut xh.sh. e pikėrisht pėr kėtė nuk guxon tė jetė i kėnaqur me veprėn e vet dhe tė druhet qė tė dalė pėrpara Allahut me atė vepėr.
Disa thėnie pėr sinqeritetin
1- Ka thėnė Jakubi: "I sinqertė ėshtė ai njeri, i cili fsheh veprat e veta tė mira nė tė njėjtėn mėnyrė, siē fsheh veprat e kėqija".
2 - Ka thėnė Ejubi: "Bėrja e nijetit, pėr njerėzit e sinqertė, ėshtė mė e vėshtirė se ēdo vepėr tjetėr".
3 - Kanė thėnė dijetarėt: "Vetėm njė orė sinqeritet pėrfaqėson shpėtimin e pėrjetshėm, e megjithatė sinqeriteti ėshtė i rrallė".
Cilat janė pėrcaktimet pėr veprat qė kryhen pa sinqeritet
Transmetohet nga njė numėr i madh dijetarėsh muslimanė, qė sinqeritetin e numėrojnė si pjesė tė pandashme tė adhurimit, se adhurimi i kryer pa sinqeritet nuk ėshtė i vėrtetė. Ashtu siē transmetohet nga Iz Ibn Abdus-Selam qė ka thėnė: "Sinqeriteti ėshtė kusht pėr adhurimin e vėrtetė" (Kavaidul-Ahkam), ndėrsa nga Kurtubiju e Shejhul-Islam Ibn Tejmije transmetohet se kanė thėnė se sinqeriteti nė adhurim ėshtė detyrė. (Tefsirul-Kurtubi)
Njė qėndrim i tillė mbėshtetet nė fjalėt e Pejgamberit a.s.: "Allahu pranon vetėm ato vepra, tė cilat janė tė sinqerta, tė kryera vetėm pėr hir tė Tij dhe me tė cilat kėrkohet vetėm kėnaqėsia e Tij". (Nesai dhe Ebu Umame, i vėrtetuar nga Shejh Albani)
Shejhul-Islam Ibn Tejmije flet nė Mexhmul-Fetava pėr ata tė cilėt u paguajnė zekatin tė varfėrve, nga frika prej pasojave ligjore tė mospagimit tė tij, kur tremben pėr pėrgojimin e personalitetit tė tyre, kur i tremben humbjes sė pasurisė dhe pėr ata njerėz, tė cilėt vijnė nė namaz pėr sytė e botės, duke i klasifikuar kėto kategori si hipokritė dhe si njerėz qė shtiren.
Pastaj shton: "Mendimi ynė ėshtė si edhe mendimi i numrit mė tė madh tė dijetarėve, se njė adhurim i tillė nuk ėshtė i vėrtetė dhe se me njė qėllim (nijet) tė tillė njeriu nuk e ka kryer detyrėn (farzin)".
Lus Allahun tė na bėjė tė sinqertė nė fjalėt tona, nė veprat tona dhe tė na pastrojė nga gjithēka qė shemb sinqeritetin.
Sajmir Imamoviē
Marrė nga www.vizionislam.com