Complete
30-11-2009, 11:36
Femijėria
Ernesto Che Guevara i Vogel (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1536936.jpg)
Ernesto Guevara de la Serna lind nė Rosario (Argjentinė). Prindėrit e tij ishin Ernesto Guevara Lynch (me origjine spanjolle) dhe Celia de la Serna (me origjinė angleze). Megjithėse vuante nga asma, iu dedikua sportit, kryesishtė ragbit dhe futbollit. Njė pasion tjetėr i tij ishte edhe shahu, njė lojė e mėsuar nga i ati. Nė moshėn 12 vjeēare merr pjesė nė shumė torne shahu. Gjatė adoleshencės u terhoq pas poezise duke shkruajtur shumė poezi. Ishte njė lexues i Xhek Londonit, Zhyl Verrnit, Sigmin Frojdit. Studioi nė Kolegjin Navional Deįn Funes dhe nė vitin 1948 u regjistrua nė Universitin e Buenos Aires pėr mjekėsi, ku diplomohet nė vitin 1953.
Che Guevara Student (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/276319.jpg)
Udhetimi ne Ameriken Latine
Kur ishte akoma i ri Guevara kaloi shume kohe duke udhetuar ne ameriken- latine. Ne vitin 1951 nje shok i tij , Alberto Granado i kerkoi Guevares qe te merte nje vit pushim nga shkolla per te ndermare nje udhetime pergjat amerike- latine .Keshtu ne vitin 1939 Guevara dhe Alberto nisen nga Alta gracia me nje motor Norton 500 cc(motorit ja vune emrin: "E Fuqishmja II").Guevara pershkruajti kete udhetim ne librin "Latinoamericana" (Notas de viaje) nga ku ne vitin 2004 u be film i titulluar "Ditari i motocikletes". Pasi pa varferine masive te amerikes- latine dhe i shtyre edhe nga idete marksiste nxori si perfundim se revolucioni ishte e vetmja menyre per te zgjidhur pabarazine shoqerore dhe ekonomike te vendeve te amerikes- latine.Udhetime e tij pergjate amerikes- latine e binden se Amerika jugore ishte nje kontinent me kombe te ndryshme por me te njejten grup etnik.Filloi te inmagjinonte mundesine te nje Amerike -Latine te bashkuar dhe pa kufi ,e lidhur me te njejten kulture.
Che ne Guatemala (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/2921090.jpg)
Ne Guatemala
Ne 17 qershore te vitit 1954 ne Guatemale fillon agresioni kunder qeverise se Arbenz, e organizuar nga CIA dhe nga Departamenti I Shtetit I SHBA-se e cila kishte stervitur mercenare per te mbrojtur kontinentin e Amerikes Latine nga "Rreziku Komunist". Che Guevara perpiqet te organizoje rezistencen qe qytet por kjo tentative nuk funksionon dhe kur trupat mercenare futen ne kryeqytet, Guevara detyrohet te hyje ne ambasaden e Argjentines(ku me pas largohet per ne Meksike), e cila e regjistron si nje "element komunist".
Che dhe Revolucioni ne Kuban (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1269853.jpg)
Revolucioni Kuban
Guevara mberin ne Meksike ,atje njihet me nje grup revolucionare Kubane te larguar nga Kuba perfshite edhe Raul Kastro .Pasi lirohet nga burgu ,Fidel Kastro largohet nga Kuba per tu vedosur ne Meksico city.Atje vellai I tij e prezantone me Guevaren.Pas ketij takimi Guevara hyn ne "Levizjen e 26 korrikut" e cila kishte si synim permbysjen diktatorin Kuban Fulgencio Batista.Edhe pse ishte vendosur se Guevara do te ishte vetem mjeku i grupit .Me 25 nentor te vitit 1956 anija Granma niset nga Tuxpan(Province e Meksikes)me qellim per te mbritur ne Kube.Guevara ishte I vetmi jo Kuban ne bordin e anijes. Ne 2 djetore zbarkojne ne La Playa de las Coloradas.Pas pak u sulmuan nga forcat ushtarake te Batists.Me pas u vendosen ne malet e Siera Maesta per te filluar luften guerilje kunder regjimit
Guevara u be nje lider ne grupin e rebeleve, nje Komandant (major),I respektuar nga shoket per trimerine e tij por edhe per egersine e tij.Qe shkaktare per vrasjen e shume dezertoreze dhe njerezve te tjere qe akuzoheshin qe ishin informatore ose spiun.
Ne ditet e fundit te dhjetorit te vitit 1958 drejtoi sulmin me kollonene e tij "Skuadra vetvrasese"(nje repart qe zgjidhte misionet me te veshtira te ushtise revolucionare)ne Santa Clara .Qe nje nga betejat me vendimtare e revolucionit.Ne 28 dhjetor Che Guevara mbrin ne Santa Clara atje vendos nje komando provisor ne Universitetin e qytetit dhe me pas ndjek shinat e trenit per te gjetur nje pike strategjike.Guevara e di se ne kete linje do te udhetoje nje kollon e ushtrise se Batistes me nje tren me e 18 vagona ; ne tren do te jene 406 ushtare dhe oficere me shume armatime dhe municione.Eshte ora 3 e drekes.Treni i ushtrise udheton pa e ditur se Komandanti kishte rezuar nje peme ne shinat e trenit.Treni rezohet dhe pastaj degjohet nje shperthim bombe dhe me pas mbulohet me shume zjarr dhe tym.Santa Clara kujton kete beteje.Vagonat e rezuar jane akoma ne te njejtin pozicion ku ishin ate dite dhe deshmojne fitoren.Ne nje shesh te madh,ngjit me muzeune dedikuar Che-se,ngrihet nje statuje bronxi e Che Guevares ,sepse asnje nuk duhet ta harroje.Ne 2 janar te viti 1959 kolona e Che guevares futet ne kryeqytetin e Kubes ,ne Havana.Me pas zvendoset ne fortesen ushtarake
"La Cabańa".Pikerisht ketu organizon nje shkolle per analfabetet e ish-ushtrishe revolucionare.
Che ne Qeverine Kubane (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/6186030.bmp)
Ne qeverine Kubane
Mė 7 shkurt tė 1959, qeveria e re i jep Guevarės titullin "Qytetarė Kuban". Mė pas divorcohet nga Hilda Gadea, ku nė fakt ishin ndarė para se tė nisej me anijėn Granma. Mė pas martohet me Aleida March, njė Kubane qė ishte pjestare nė "Levizjen e 26 korrikut" (ku me tė do tė ketė katėr femijė:Aleidita, Camilo, Celia ). Ernesto Che Guevara bėhet ministėr i Industrisė. Me kėtė pozitė dha ndihmesė pėr tė kontribuar nė modelimin e socializmit kuban. Ne librin e tij "Mbi gueriliėn, Guevara mbėshtetė modelin Kuban tė revolucionit, e filluar nga njė grup i vogel guerilas, pa patur nevojėn e organizimeve tė mėdhaja tė cilėt do tė mbeshtesnin rebelimet e armatosura (kjo strategji e Guevarės do tė dėshtonte mė pas nė Bolivi). Nė teorinė e tij (El socialismo y el hombre en Cuba) mbeshtet nevojėn pėr tė krijuar njė "njeri tė ri" (hombre nuevo) bashkė me shtetin socialist. Gjatė sulmit tė Gjirit tė Derrave (1961), Guevara nuk morri pjesė nė luftimet, sepse Kastro e kishe vendosur nė njė komandė mė nė perendimė tė Kubės, nė Pinar del Rio, i cili atje (Guevara) zbrapsi njė tentativė pushtimi (ishte njė operacion diversiv, e krijuar pėr tė tėrhequr vemendjėn kubanėve nga vendi i vertetė i sulmit qė ishte Gjiri i Derrave. Guevara luajti njė rol shumė tė rėndėsishėm gjatė vendosjes nė Kubė tė Raketave bėrthamore sovietike. Gjatė njė interviste tė dhėnė njė gazete socialiste angleze Guevara deklaroi se Raketat bėrthamore po tė ishin nėn kontrollin e kubanėve do tė ishin hedhur me kohė nė qytetet mė tė mėdha tė SHBA-sė. Guevara gjatė punės si ministėr i industrisė pati disa disfata dhe reformat e tij nuk dhanė asnjė rezultat pėr zhvillim dhe modernizim tė ekonomisė kubane, kryesisht atė bujqėsore. Pasi Fidel Kastro mori pushtetin dhe mblodhi njerėzit e tij mė tė afėrt, kur filloi tė ndaje detyrat pyeti se cili nga tė pranishmit ėshtė ekonomist. Guevara ngriti dorėn dhe qė nga ai moment Guevara u bė ministėr i industrisė. Pas disa vitėsh si ministėr (pas shumė disfatave) miqėt e tij mė tė afėrt e pyetėn se pėrse ngriti dorėn. Guevara ju pėrgjigjet "Unė kujtova se Kastro pyeti se cili nga ju ėshtė Komunist".
Largimi nga Kuba (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/4221620.jpg)
Largimi nga Kuba
Nė dhjetorė 1964 Guevara shkoi nė New York si shef i delegacionit kuban dhe mbajti njė fjalim nė keshillin e OKB-sė. Me kėtė rast doli nė njė emision informativ (Face the Nation i cbs). Mė 7 dhjetorė shkoi nė Paris mbas tre muajshė shkoi nė Republikėn Popullore Kineze, Egjipt, Algjeri, Ghana, Guinea, Mali, Tanzania.
Guevara nė Fjalimin e tij tė mbajtur nė OKB-1964 vuri re se ishte mė i aftė pėr njė rol si revolucionar sesa tė njė detyre ministrore, dhe me aprovimin e Fidel Kastros vendos qė tė largohet nga Kuba pėr nė Kongo dhe Bolivi ku nga niveli i lartė i varfėrisė mundėsonte krijimin e revolucioneve
Che ne Kongo (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/2118151.jpg)
Ne Kongo
Gjatė njė takimi qė zgjati gjithė natėn midis 14 dhe 15 marsit tė 1965, Guevara dhe Kastro ranė dakort qė ky i pari (Che-ja) tė drejtonte operacionin e parė ushtarak nė Afrikė. Nga disa burime vėrtetohet se ka qenė Kastro qė ka kėmbngulur qė Che-ja tė pranonte kėtė mision. Mė pas Guevara largohet pėr nė Kongon belge (sot Republika Demokratike e Kongos). Gjatė misioneve Afrikane Guevara u ndihmua nga Krye guerilasi Laurent-Desire Kabila. Guevara e konsideron Kabilėn si tė panevojshėm, duke shkruajtur pėr tė "Asgje nuk mė bind se ai ėshtė personi i duhur nė kėtė moment" Guevara i mėsonte taktikat guerilje forcave kongoleze. Plani i tij ishte qė tė shfrytėzonte zonėn e ēliruar nė perendim tė liqenit Tanganica pėr stervitjėn e kongolezėve. Guevara ishte 37 vjeē dhe nuk kishte eksperiencė rreth ushtrisė formale. Astma e tij nuk e kishte lejuar qė tė bėnte sherbimin ushtarak nė Argjentinė. Megjithėse kishte eksperiencėn tė marrė gjatė revolucioni kuban, mbi tė gjitha nga fitorja e betejės sė Santa Clarės. Mercenarė afrikanė dhe britanikė punuan me ushtrinė kongoleze pėr tė penguar planet e Guevarės. Ishin nė gjendje qė tė monitoronin komunikimet e reparteve tė drejtuar nga Guevara. Pa`aftėsia, dhe luftrat e ndryshme qė bėheshin midis grupeve tė kongolezėve me njėri tjetrin ishin arsyet e falimentimit tė revolucionit. Mėbas shtatė muaj, i sėmure, i vuajtur nga astma Guevara detyrohet tė largohet nga Kongo bashkė me Kubanėt qė kishin mbetur akoma gjallė. Nė fillim Guevara donte qė tė ēonte nė Kubė vetėm tė plagosurit duke qėndruar i vetėm nė Kongo por miqtė e tij e bindėn qė tė largohet me ta. Guevara nuk donte qė tė kthehet si humbės nė ishull (Kubė) dhe kaloi shtatė muajt duke jetuar si klandestin nė Pragė, Republikėn Demokratike Gjermane. Gjatė kėsaj periudhe shkruajti kujtimet e tij gjatė eksperiencės sė tij nė Kongo dhe mė pas filloi tė shkruante dy libra, njė filozofik (Apuntes Filosóficos) dhe njė rreth ekonomisė (Notas Económicas). Pas katėr muajve Kastro i kėrkoi Guevarės qė tė rikthehėt nė Kubė por Guevara pranoi qė tė kthehėt vetėm pėr disa muaj , sa pėr t`u bėrė gati pėr misionet e reja revolucionare nė Amerikėn-Latine dhe prezenca e tij nė ishullin (Kubė) duhet tė ishte tepėr sekretė.
Che ne Bolivi (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/7308922.jpg)
Ne Bolivi
Pasi rikthehėt nė Kubė, Guevara fillojPasi rikthehėt nė Kubė, Guevara filloj planėt pėr tė sjellė revolucionin nė Bolivi. Mė 3 nėntor tė 1966, Guevara nisėt pėr nė Bolivi me njė pasaport Urugaiane me emėr Mena Gonzįlez, profesioni tregtarė. Repatri i guerilsave pėrbėhej nga 50 pėrsona, ishte e paisur shumė mirė dhe si fillim patėn disa suksese kundėr forcaze boliviane. Guevara nė planini e tij pėr tė nxitur revolucionin nė Bolivi bazohej nga supozimet qė donlėn mė pas tė gabuara. Guevara mendonte se do tė luftonte vetėm kundėr ushtrisė vendase, tė pastėrvitur dhe jo tė armatosur mirė. Pėrkundrazi sapo qeveria e SHBA-sė morri veshė pėr prezencėn e tij nė Bolivi, dergoi punonjės tė CIA-s pėr tė ndihmuar dhe organizuar kundėr-revolucionin. Uahtria boliviane u stėrvit nga kėshilltarė tė Forcave speciale tė US Army, pėrfshirė edhe njė batalion Rangers ekspertė pėr luftimet nė xhungėl. Ndoshta edhe reparetet e SHBA-sė morrėn pjesė nė luftime. Menduan se partia koministe e Bolivisė do e ndihmonte Guevarėn, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa antarė tė partisė morėn pjesė si gueriljas. Guevara priste qė tė rrinte nė lidhje radio me Kubėn por kjo gjė nuk ndodhi. Pėrkundrazi trasmetuesi me valė tė shkurtra qė ia dhanė doli qė ishte difektoz, duke mos lejuar komunikimin me Kubėn.
planėt pėr tė sjellė revolucionin nė Bolivi. Mė 3 nėntor tė 1966, Guevara nisėt pėr nė Bolivi me njė pasaport Urugaiane me emėr Mena Gonzįlez, profesioni tregtarė. Repatri i guerilsave pėrbėhej nga 50 pėrsona, ishte e paisur shumė mirė dhe si fillim patėn disa suksese kundėr forcaze boliviane. Guevara nė planini e tij pėr tė nxitur revolucionin nė Bolivi bazohej nga supozimet qė donlėn mė pas tė gabuara. Guevara mendonte se do tė luftonte vetėm kundėr ushtrisė vendase, tė pastėrvitur dhe jo tė armatosur mirė. Pėrkundrazi sapo qeveria e SHBA-sė morri veshė pėr prezencėn e tij nė Bolivi, dergoi punonjės tė CIA-s pėr tė ndihmuar dhe organizuar kundėr-revolucionin. Uahtria boliviane u stėrvit nga kėshilltarė tė Forcave speciale tė US Army, pėrfshirė edhe njė batalion Rangers ekspertė pėr luftimet nė xhungėl. Ndoshta edhe reparetet e SHBA-sė morrėn pjesė nė luftime. Menduan se partia koministe e Bolivisė do e ndihmonte Guevarėn, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa antarė tė partisė morėn pjesė si gueriljas. Guevara priste qė tė rrinte nė lidhje radio me Kubėn por kjo gjė nuk ndodhi. Pėrkundrazi trasmetuesi me valė tė shkurtra qė ia dhanė doli qė ishte difektoz, duke mos lejuar komunikimin me Kubėn.
Ekzekutimi i Che-s (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1130947.jpg)
Kapja dhe ekzekutimi
Forca boliviane lokalizuan vendėndodhjėn e Che-sė pas ndihmės qė i dha njė dezertor. Mė 8 tetor Guevara u kap nė La Higuera. U kap pasi u plagos nė njė kėmbė dhe pasi pushka e tij iu prish nga njė plumb. CIA sapo morri veshė pėr kapjėn e Che Guevarės dha urdhėr qė tė pushkatohet menjėherė. Vrasėsi ishte Mario Teran njė ushtar i zgjedhur me short. Se ēfarė ndodhi mė pas ka disa versione. Disa thojnė se Teran ishte tepėr nervoz aq sa doli disa here nga shkolla dhe e futėn pėrsėri me zor. Pėr disa tė tjerė Teren nuk pati kurajė tė shikonte Guevarėn nė fyryrė dhe pėr kėtė e goditi nė fytė, plagė qė do ishte letale.
Shkolla nė LA HIGUERA ku u ekzekutua Che Guevara, nė orėn 13:10 tė 9 tetorit 1967
Verzioni mė zyrtarė ėshtė se Guevara morri disa goditje nė kėmbė pėr tė mos ja prishur fytyrėn qė mundesonte identifikimin e kufomės. Pėr tė mos bertitur Guevara kafshoi dorėn e tij. Si goditje finale, e goditėn nė gjoks. Thuhet se kur Teren futet nė dhomė Guevara i thot "E di je kėtu pėr tė mė vrarė QĖLLO pra, je duke vrarė vetėm njė njeri". Vdes nė njė shkollė tė braktisur nė La higuera, nė ora 13:10 tė 9 tetorit 1967. Mė pas trupi i tij u vendos nė njė helikopter dhe u ēua nė Vallegrande dhe trupi i tij iu tregua shtypit. Nga fotografitė e marra filluan tė krijoheshin legjenda rreth Che-sė si ajo e San Ernesto de La Higuera apo ajo e El Cristo de Vallegrande. Mė 15 nentorė Kastro njohu vdekjėn e Che Guevarės dhe shpalli tre ditė zie kombėtare. Nė vitin 1997 nė Vallegrande u identifikuan kockat e kufomės sė Che Guevares falė analizave tė ADN-sė dhe i rikthyen nė Kubė.
Mė 17 nentorė tė 1997 mbetjet e tij u rivarrosėn me tė gjitha nderimet ushtarake nė njė mauzelum tė krijuar pėr tė nė Santa Clara, ku tridhjetė vjet mė parė pati fituar atė betejė qė u quajt si beteja deēizive e revolucionit kuban.
Monumenti i Che-sė ngrihet nga nje statujė qė shkruan "Hasta la victoria siempre" (Deri nė fitore pėrgjithmon) dhe nga njė lapidar qė shkruan urdhėrin e famshėm qė mė 21 gusht tė 1959 Fidel Kastro i ngarkojė detyrėn nė kolonėn 8 orig.("Se asigna al comandante Ernesto Guevara la misión de conducir desde la Sierra Maestra hasta la provincias de Las Villas una Columna rebelde y operar en dicho teritorio de acuerdo con el plan estratégico del Ejército rebelde").
Che nje Hero (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/7103326.jpg)
Heroi
Nė fund tė vitetve 60-ta Guevara u bė njė ikonė pėr ata njerėz qė frymėzoheshin nga idetė e tij revolucionare. Edhe tani Ernesto Che Guevara, el Che, del si fugura e njė heroi ideal.
Foto e Che-sė mė e famshmja nė tėrė botėn
Edhe nėse pėrjashtojėm bindjet e tija politike, imazhi i tij i njė ribeli tė pėrjetshėm, i njė ėndrrimtari qė nė realitet jetonte nė njė botė plot padrejtėsi, ka frymėzuar shumė gjenerata tė rinjsh nė tė gjithė botėn.
Vitet kalojnė dhe figura e Che Guevarės bėhet me e dashur pėr nje gjeneratė tė tėrė. Bėhet mė e nderuar sepse shohim tė ai njeriun idealist, qė pėr tė mirėn e njė populli, mė sakte, tė tė gjithė popujve, shkriu gjithėēka qė kishte mė tė shtrenjtė, madje edhe jetėn. Ndjehėmi e do tė ndjehėmi krenarė qė shekulli i 20-tė fiksoi nė hisorinė e vet njė njeri tė atillė, si Guevara, qė u bė simbol i shpresės sė pavdekshme, simbol i optimizmit pėr tė ardhmėn, i cili u bė mit qė nuk pėrėndon. Ai mbetėt pėrsonifikimi i politikanit tė pakorruptushėm. Njerėzit progresivė, kudo nė botė, e adhurojnė ate. Adhurojnė sakrificėn, qė ai beri pėr drejtėsinė shoqėrore.
Ernesto Che Guevara i Vogel (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1536936.jpg)
Ernesto Guevara de la Serna lind nė Rosario (Argjentinė). Prindėrit e tij ishin Ernesto Guevara Lynch (me origjine spanjolle) dhe Celia de la Serna (me origjinė angleze). Megjithėse vuante nga asma, iu dedikua sportit, kryesishtė ragbit dhe futbollit. Njė pasion tjetėr i tij ishte edhe shahu, njė lojė e mėsuar nga i ati. Nė moshėn 12 vjeēare merr pjesė nė shumė torne shahu. Gjatė adoleshencės u terhoq pas poezise duke shkruajtur shumė poezi. Ishte njė lexues i Xhek Londonit, Zhyl Verrnit, Sigmin Frojdit. Studioi nė Kolegjin Navional Deįn Funes dhe nė vitin 1948 u regjistrua nė Universitin e Buenos Aires pėr mjekėsi, ku diplomohet nė vitin 1953.
Che Guevara Student (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/276319.jpg)
Udhetimi ne Ameriken Latine
Kur ishte akoma i ri Guevara kaloi shume kohe duke udhetuar ne ameriken- latine. Ne vitin 1951 nje shok i tij , Alberto Granado i kerkoi Guevares qe te merte nje vit pushim nga shkolla per te ndermare nje udhetime pergjat amerike- latine .Keshtu ne vitin 1939 Guevara dhe Alberto nisen nga Alta gracia me nje motor Norton 500 cc(motorit ja vune emrin: "E Fuqishmja II").Guevara pershkruajti kete udhetim ne librin "Latinoamericana" (Notas de viaje) nga ku ne vitin 2004 u be film i titulluar "Ditari i motocikletes". Pasi pa varferine masive te amerikes- latine dhe i shtyre edhe nga idete marksiste nxori si perfundim se revolucioni ishte e vetmja menyre per te zgjidhur pabarazine shoqerore dhe ekonomike te vendeve te amerikes- latine.Udhetime e tij pergjate amerikes- latine e binden se Amerika jugore ishte nje kontinent me kombe te ndryshme por me te njejten grup etnik.Filloi te inmagjinonte mundesine te nje Amerike -Latine te bashkuar dhe pa kufi ,e lidhur me te njejten kulture.
Che ne Guatemala (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/2921090.jpg)
Ne Guatemala
Ne 17 qershore te vitit 1954 ne Guatemale fillon agresioni kunder qeverise se Arbenz, e organizuar nga CIA dhe nga Departamenti I Shtetit I SHBA-se e cila kishte stervitur mercenare per te mbrojtur kontinentin e Amerikes Latine nga "Rreziku Komunist". Che Guevara perpiqet te organizoje rezistencen qe qytet por kjo tentative nuk funksionon dhe kur trupat mercenare futen ne kryeqytet, Guevara detyrohet te hyje ne ambasaden e Argjentines(ku me pas largohet per ne Meksike), e cila e regjistron si nje "element komunist".
Che dhe Revolucioni ne Kuban (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1269853.jpg)
Revolucioni Kuban
Guevara mberin ne Meksike ,atje njihet me nje grup revolucionare Kubane te larguar nga Kuba perfshite edhe Raul Kastro .Pasi lirohet nga burgu ,Fidel Kastro largohet nga Kuba per tu vedosur ne Meksico city.Atje vellai I tij e prezantone me Guevaren.Pas ketij takimi Guevara hyn ne "Levizjen e 26 korrikut" e cila kishte si synim permbysjen diktatorin Kuban Fulgencio Batista.Edhe pse ishte vendosur se Guevara do te ishte vetem mjeku i grupit .Me 25 nentor te vitit 1956 anija Granma niset nga Tuxpan(Province e Meksikes)me qellim per te mbritur ne Kube.Guevara ishte I vetmi jo Kuban ne bordin e anijes. Ne 2 djetore zbarkojne ne La Playa de las Coloradas.Pas pak u sulmuan nga forcat ushtarake te Batists.Me pas u vendosen ne malet e Siera Maesta per te filluar luften guerilje kunder regjimit
Guevara u be nje lider ne grupin e rebeleve, nje Komandant (major),I respektuar nga shoket per trimerine e tij por edhe per egersine e tij.Qe shkaktare per vrasjen e shume dezertoreze dhe njerezve te tjere qe akuzoheshin qe ishin informatore ose spiun.
Ne ditet e fundit te dhjetorit te vitit 1958 drejtoi sulmin me kollonene e tij "Skuadra vetvrasese"(nje repart qe zgjidhte misionet me te veshtira te ushtise revolucionare)ne Santa Clara .Qe nje nga betejat me vendimtare e revolucionit.Ne 28 dhjetor Che Guevara mbrin ne Santa Clara atje vendos nje komando provisor ne Universitetin e qytetit dhe me pas ndjek shinat e trenit per te gjetur nje pike strategjike.Guevara e di se ne kete linje do te udhetoje nje kollon e ushtrise se Batistes me nje tren me e 18 vagona ; ne tren do te jene 406 ushtare dhe oficere me shume armatime dhe municione.Eshte ora 3 e drekes.Treni i ushtrise udheton pa e ditur se Komandanti kishte rezuar nje peme ne shinat e trenit.Treni rezohet dhe pastaj degjohet nje shperthim bombe dhe me pas mbulohet me shume zjarr dhe tym.Santa Clara kujton kete beteje.Vagonat e rezuar jane akoma ne te njejtin pozicion ku ishin ate dite dhe deshmojne fitoren.Ne nje shesh te madh,ngjit me muzeune dedikuar Che-se,ngrihet nje statuje bronxi e Che Guevares ,sepse asnje nuk duhet ta harroje.Ne 2 janar te viti 1959 kolona e Che guevares futet ne kryeqytetin e Kubes ,ne Havana.Me pas zvendoset ne fortesen ushtarake
"La Cabańa".Pikerisht ketu organizon nje shkolle per analfabetet e ish-ushtrishe revolucionare.
Che ne Qeverine Kubane (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/6186030.bmp)
Ne qeverine Kubane
Mė 7 shkurt tė 1959, qeveria e re i jep Guevarės titullin "Qytetarė Kuban". Mė pas divorcohet nga Hilda Gadea, ku nė fakt ishin ndarė para se tė nisej me anijėn Granma. Mė pas martohet me Aleida March, njė Kubane qė ishte pjestare nė "Levizjen e 26 korrikut" (ku me tė do tė ketė katėr femijė:Aleidita, Camilo, Celia ). Ernesto Che Guevara bėhet ministėr i Industrisė. Me kėtė pozitė dha ndihmesė pėr tė kontribuar nė modelimin e socializmit kuban. Ne librin e tij "Mbi gueriliėn, Guevara mbėshtetė modelin Kuban tė revolucionit, e filluar nga njė grup i vogel guerilas, pa patur nevojėn e organizimeve tė mėdhaja tė cilėt do tė mbeshtesnin rebelimet e armatosura (kjo strategji e Guevarės do tė dėshtonte mė pas nė Bolivi). Nė teorinė e tij (El socialismo y el hombre en Cuba) mbeshtet nevojėn pėr tė krijuar njė "njeri tė ri" (hombre nuevo) bashkė me shtetin socialist. Gjatė sulmit tė Gjirit tė Derrave (1961), Guevara nuk morri pjesė nė luftimet, sepse Kastro e kishe vendosur nė njė komandė mė nė perendimė tė Kubės, nė Pinar del Rio, i cili atje (Guevara) zbrapsi njė tentativė pushtimi (ishte njė operacion diversiv, e krijuar pėr tė tėrhequr vemendjėn kubanėve nga vendi i vertetė i sulmit qė ishte Gjiri i Derrave. Guevara luajti njė rol shumė tė rėndėsishėm gjatė vendosjes nė Kubė tė Raketave bėrthamore sovietike. Gjatė njė interviste tė dhėnė njė gazete socialiste angleze Guevara deklaroi se Raketat bėrthamore po tė ishin nėn kontrollin e kubanėve do tė ishin hedhur me kohė nė qytetet mė tė mėdha tė SHBA-sė. Guevara gjatė punės si ministėr i industrisė pati disa disfata dhe reformat e tij nuk dhanė asnjė rezultat pėr zhvillim dhe modernizim tė ekonomisė kubane, kryesisht atė bujqėsore. Pasi Fidel Kastro mori pushtetin dhe mblodhi njerėzit e tij mė tė afėrt, kur filloi tė ndaje detyrat pyeti se cili nga tė pranishmit ėshtė ekonomist. Guevara ngriti dorėn dhe qė nga ai moment Guevara u bė ministėr i industrisė. Pas disa vitėsh si ministėr (pas shumė disfatave) miqėt e tij mė tė afėrt e pyetėn se pėrse ngriti dorėn. Guevara ju pėrgjigjet "Unė kujtova se Kastro pyeti se cili nga ju ėshtė Komunist".
Largimi nga Kuba (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/4221620.jpg)
Largimi nga Kuba
Nė dhjetorė 1964 Guevara shkoi nė New York si shef i delegacionit kuban dhe mbajti njė fjalim nė keshillin e OKB-sė. Me kėtė rast doli nė njė emision informativ (Face the Nation i cbs). Mė 7 dhjetorė shkoi nė Paris mbas tre muajshė shkoi nė Republikėn Popullore Kineze, Egjipt, Algjeri, Ghana, Guinea, Mali, Tanzania.
Guevara nė Fjalimin e tij tė mbajtur nė OKB-1964 vuri re se ishte mė i aftė pėr njė rol si revolucionar sesa tė njė detyre ministrore, dhe me aprovimin e Fidel Kastros vendos qė tė largohet nga Kuba pėr nė Kongo dhe Bolivi ku nga niveli i lartė i varfėrisė mundėsonte krijimin e revolucioneve
Che ne Kongo (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/2118151.jpg)
Ne Kongo
Gjatė njė takimi qė zgjati gjithė natėn midis 14 dhe 15 marsit tė 1965, Guevara dhe Kastro ranė dakort qė ky i pari (Che-ja) tė drejtonte operacionin e parė ushtarak nė Afrikė. Nga disa burime vėrtetohet se ka qenė Kastro qė ka kėmbngulur qė Che-ja tė pranonte kėtė mision. Mė pas Guevara largohet pėr nė Kongon belge (sot Republika Demokratike e Kongos). Gjatė misioneve Afrikane Guevara u ndihmua nga Krye guerilasi Laurent-Desire Kabila. Guevara e konsideron Kabilėn si tė panevojshėm, duke shkruajtur pėr tė "Asgje nuk mė bind se ai ėshtė personi i duhur nė kėtė moment" Guevara i mėsonte taktikat guerilje forcave kongoleze. Plani i tij ishte qė tė shfrytėzonte zonėn e ēliruar nė perendim tė liqenit Tanganica pėr stervitjėn e kongolezėve. Guevara ishte 37 vjeē dhe nuk kishte eksperiencė rreth ushtrisė formale. Astma e tij nuk e kishte lejuar qė tė bėnte sherbimin ushtarak nė Argjentinė. Megjithėse kishte eksperiencėn tė marrė gjatė revolucioni kuban, mbi tė gjitha nga fitorja e betejės sė Santa Clarės. Mercenarė afrikanė dhe britanikė punuan me ushtrinė kongoleze pėr tė penguar planet e Guevarės. Ishin nė gjendje qė tė monitoronin komunikimet e reparteve tė drejtuar nga Guevara. Pa`aftėsia, dhe luftrat e ndryshme qė bėheshin midis grupeve tė kongolezėve me njėri tjetrin ishin arsyet e falimentimit tė revolucionit. Mėbas shtatė muaj, i sėmure, i vuajtur nga astma Guevara detyrohet tė largohet nga Kongo bashkė me Kubanėt qė kishin mbetur akoma gjallė. Nė fillim Guevara donte qė tė ēonte nė Kubė vetėm tė plagosurit duke qėndruar i vetėm nė Kongo por miqtė e tij e bindėn qė tė largohet me ta. Guevara nuk donte qė tė kthehet si humbės nė ishull (Kubė) dhe kaloi shtatė muajt duke jetuar si klandestin nė Pragė, Republikėn Demokratike Gjermane. Gjatė kėsaj periudhe shkruajti kujtimet e tij gjatė eksperiencės sė tij nė Kongo dhe mė pas filloi tė shkruante dy libra, njė filozofik (Apuntes Filosóficos) dhe njė rreth ekonomisė (Notas Económicas). Pas katėr muajve Kastro i kėrkoi Guevarės qė tė rikthehėt nė Kubė por Guevara pranoi qė tė kthehėt vetėm pėr disa muaj , sa pėr t`u bėrė gati pėr misionet e reja revolucionare nė Amerikėn-Latine dhe prezenca e tij nė ishullin (Kubė) duhet tė ishte tepėr sekretė.
Che ne Bolivi (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/7308922.jpg)
Ne Bolivi
Pasi rikthehėt nė Kubė, Guevara fillojPasi rikthehėt nė Kubė, Guevara filloj planėt pėr tė sjellė revolucionin nė Bolivi. Mė 3 nėntor tė 1966, Guevara nisėt pėr nė Bolivi me njė pasaport Urugaiane me emėr Mena Gonzįlez, profesioni tregtarė. Repatri i guerilsave pėrbėhej nga 50 pėrsona, ishte e paisur shumė mirė dhe si fillim patėn disa suksese kundėr forcaze boliviane. Guevara nė planini e tij pėr tė nxitur revolucionin nė Bolivi bazohej nga supozimet qė donlėn mė pas tė gabuara. Guevara mendonte se do tė luftonte vetėm kundėr ushtrisė vendase, tė pastėrvitur dhe jo tė armatosur mirė. Pėrkundrazi sapo qeveria e SHBA-sė morri veshė pėr prezencėn e tij nė Bolivi, dergoi punonjės tė CIA-s pėr tė ndihmuar dhe organizuar kundėr-revolucionin. Uahtria boliviane u stėrvit nga kėshilltarė tė Forcave speciale tė US Army, pėrfshirė edhe njė batalion Rangers ekspertė pėr luftimet nė xhungėl. Ndoshta edhe reparetet e SHBA-sė morrėn pjesė nė luftime. Menduan se partia koministe e Bolivisė do e ndihmonte Guevarėn, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa antarė tė partisė morėn pjesė si gueriljas. Guevara priste qė tė rrinte nė lidhje radio me Kubėn por kjo gjė nuk ndodhi. Pėrkundrazi trasmetuesi me valė tė shkurtra qė ia dhanė doli qė ishte difektoz, duke mos lejuar komunikimin me Kubėn.
planėt pėr tė sjellė revolucionin nė Bolivi. Mė 3 nėntor tė 1966, Guevara nisėt pėr nė Bolivi me njė pasaport Urugaiane me emėr Mena Gonzįlez, profesioni tregtarė. Repatri i guerilsave pėrbėhej nga 50 pėrsona, ishte e paisur shumė mirė dhe si fillim patėn disa suksese kundėr forcaze boliviane. Guevara nė planini e tij pėr tė nxitur revolucionin nė Bolivi bazohej nga supozimet qė donlėn mė pas tė gabuara. Guevara mendonte se do tė luftonte vetėm kundėr ushtrisė vendase, tė pastėrvitur dhe jo tė armatosur mirė. Pėrkundrazi sapo qeveria e SHBA-sė morri veshė pėr prezencėn e tij nė Bolivi, dergoi punonjės tė CIA-s pėr tė ndihmuar dhe organizuar kundėr-revolucionin. Uahtria boliviane u stėrvit nga kėshilltarė tė Forcave speciale tė US Army, pėrfshirė edhe njė batalion Rangers ekspertė pėr luftimet nė xhungėl. Ndoshta edhe reparetet e SHBA-sė morrėn pjesė nė luftime. Menduan se partia koministe e Bolivisė do e ndihmonte Guevarėn, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa antarė tė partisė morėn pjesė si gueriljas. Guevara priste qė tė rrinte nė lidhje radio me Kubėn por kjo gjė nuk ndodhi. Pėrkundrazi trasmetuesi me valė tė shkurtra qė ia dhanė doli qė ishte difektoz, duke mos lejuar komunikimin me Kubėn.
Ekzekutimi i Che-s (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/1130947.jpg)
Kapja dhe ekzekutimi
Forca boliviane lokalizuan vendėndodhjėn e Che-sė pas ndihmės qė i dha njė dezertor. Mė 8 tetor Guevara u kap nė La Higuera. U kap pasi u plagos nė njė kėmbė dhe pasi pushka e tij iu prish nga njė plumb. CIA sapo morri veshė pėr kapjėn e Che Guevarės dha urdhėr qė tė pushkatohet menjėherė. Vrasėsi ishte Mario Teran njė ushtar i zgjedhur me short. Se ēfarė ndodhi mė pas ka disa versione. Disa thojnė se Teran ishte tepėr nervoz aq sa doli disa here nga shkolla dhe e futėn pėrsėri me zor. Pėr disa tė tjerė Teren nuk pati kurajė tė shikonte Guevarėn nė fyryrė dhe pėr kėtė e goditi nė fytė, plagė qė do ishte letale.
Shkolla nė LA HIGUERA ku u ekzekutua Che Guevara, nė orėn 13:10 tė 9 tetorit 1967
Verzioni mė zyrtarė ėshtė se Guevara morri disa goditje nė kėmbė pėr tė mos ja prishur fytyrėn qė mundesonte identifikimin e kufomės. Pėr tė mos bertitur Guevara kafshoi dorėn e tij. Si goditje finale, e goditėn nė gjoks. Thuhet se kur Teren futet nė dhomė Guevara i thot "E di je kėtu pėr tė mė vrarė QĖLLO pra, je duke vrarė vetėm njė njeri". Vdes nė njė shkollė tė braktisur nė La higuera, nė ora 13:10 tė 9 tetorit 1967. Mė pas trupi i tij u vendos nė njė helikopter dhe u ēua nė Vallegrande dhe trupi i tij iu tregua shtypit. Nga fotografitė e marra filluan tė krijoheshin legjenda rreth Che-sė si ajo e San Ernesto de La Higuera apo ajo e El Cristo de Vallegrande. Mė 15 nentorė Kastro njohu vdekjėn e Che Guevarės dhe shpalli tre ditė zie kombėtare. Nė vitin 1997 nė Vallegrande u identifikuan kockat e kufomės sė Che Guevares falė analizave tė ADN-sė dhe i rikthyen nė Kubė.
Mė 17 nentorė tė 1997 mbetjet e tij u rivarrosėn me tė gjitha nderimet ushtarake nė njė mauzelum tė krijuar pėr tė nė Santa Clara, ku tridhjetė vjet mė parė pati fituar atė betejė qė u quajt si beteja deēizive e revolucionit kuban.
Monumenti i Che-sė ngrihet nga nje statujė qė shkruan "Hasta la victoria siempre" (Deri nė fitore pėrgjithmon) dhe nga njė lapidar qė shkruan urdhėrin e famshėm qė mė 21 gusht tė 1959 Fidel Kastro i ngarkojė detyrėn nė kolonėn 8 orig.("Se asigna al comandante Ernesto Guevara la misión de conducir desde la Sierra Maestra hasta la provincias de Las Villas una Columna rebelde y operar en dicho teritorio de acuerdo con el plan estratégico del Ejército rebelde").
Che nje Hero (http://cheguevara.weebly.com/uploads/6/1/5/0/615025/7103326.jpg)
Heroi
Nė fund tė vitetve 60-ta Guevara u bė njė ikonė pėr ata njerėz qė frymėzoheshin nga idetė e tij revolucionare. Edhe tani Ernesto Che Guevara, el Che, del si fugura e njė heroi ideal.
Foto e Che-sė mė e famshmja nė tėrė botėn
Edhe nėse pėrjashtojėm bindjet e tija politike, imazhi i tij i njė ribeli tė pėrjetshėm, i njė ėndrrimtari qė nė realitet jetonte nė njė botė plot padrejtėsi, ka frymėzuar shumė gjenerata tė rinjsh nė tė gjithė botėn.
Vitet kalojnė dhe figura e Che Guevarės bėhet me e dashur pėr nje gjeneratė tė tėrė. Bėhet mė e nderuar sepse shohim tė ai njeriun idealist, qė pėr tė mirėn e njė populli, mė sakte, tė tė gjithė popujve, shkriu gjithėēka qė kishte mė tė shtrenjtė, madje edhe jetėn. Ndjehėmi e do tė ndjehėmi krenarė qė shekulli i 20-tė fiksoi nė hisorinė e vet njė njeri tė atillė, si Guevara, qė u bė simbol i shpresės sė pavdekshme, simbol i optimizmit pėr tė ardhmėn, i cili u bė mit qė nuk pėrėndon. Ai mbetėt pėrsonifikimi i politikanit tė pakorruptushėm. Njerėzit progresivė, kudo nė botė, e adhurojnė ate. Adhurojnė sakrificėn, qė ai beri pėr drejtėsinė shoqėrore.