PDA

Shiko versionin e plotė : Aristoteli


{Albanian}
14-02-2010, 04:24
Aristoteli (gr. Αριστοτέλης - Aristotelēs, 384 p.e.s. Stragira, Maqedoni – 7 mars, 322 p.e.s. Halkidhiki, Ev“via) ishte filozof i Greqisė sė lashtė. Ai sė bashku me Platonin mendohet si njė nga personat mė me ndikim nė filozofinė e botės perėndimore. Ai shkroi shumė libra mbi fizikėn, letėrsinė, retorikė, biologjinė, zoologjinė, dhe qeverisjen e shtetit. Ai ishte student i Platonit dhe mėsues i Aleksandrit tė Madh.

Aristoteli sipas shumė mendimtarėve ėshtė mendimtari mė i gjithanshėm dhe filozofi mė i madh i botės antike dhe njė ndėr filozofėt mė tė mėdhnj nė tėrė historinė e filozofisė, nė pėrgjithėsi. Pėr nga thellėsia mendore, pėr nga gjerėsia e interesimit shkencor, pėr nga mėnyra e shpjegimit tė ēėshtjeve nė shqyrtim dhe pėr nga numri i veprave qė shkroi, Aristoteli ėshtė gati i pashoq nė historinė e mendimit njerėzor.

Aristoteli lindi nė Stragira, tė Trakisė , rrjedh nga njė familje e arsimuar, nė tė cilėn tradicionalisht kultivoheshin shkencat natyrore dhe mjekėsia. I ati i Aristotelit ishte mjek nė oborrin mbretėror tė mbretit maqedonas Amintesi II, kurse mė vonė edhe tė Filipit.

Nė moshėn shtatėmbėdhjetė vjeēare, Aristoteli shkoi nė Athinė, nė akademinė e Platonit, ku qėndroi plot 20 vjet me radhė, derisa vdiq mėsuesi i tij Platoni.

Sipas Aristotelit, qenia e ēdo gjėje apo ndodhie zhvillohet nga shumė mundėsi tė lėndėve tė fshehta me ndihmėn e lėvizjeve tė fuqisė formuese. Afirmimi dhe pėrdorimi i sistemit tė Aristotelit nė mesjetėn evropiane ėshtė i njohur si Aristotelizmi.

Nė njohjen e Aristotelit dhe veprimtarisė sė tij, merita tė mėdha kanė dijetarėt myslimanė nė radhė tė pare Ibėn Sina i njohur nė perėndim me emrin Avicena dhe Ibėn Rushd (Averročs) nga Kordoba, tė cilėt me punėn e tyre dhe analizat e komentet e shkėlqyera e bėnė tė kuptueshme dhe akoma mė cilėsore filozofinė e Aristotelit.

Shkrimi marre nga http://sq.wikipedia.org/wiki/Aristoteli