PDA

Shiko versionin e plotė : Semundja e divorcit


Semiramida
07-08-2009, 00:52
Ēiftet qė i thonė vėrtet lamtumirė njėri-tjetrit pėsojnė njė traumė tė thellė, e cila nuk shėrohet edhe nėse njėri prej ish-partnerėve vendos tė krijojė njė lidhje tė re...



Trauma e njė divorci nuk harrohet lehtė: njė ndarje nuk lė vetėm shenjė nė nivel psikologjik dhe ekonomik, por sjell me vete edhe shqetėsime e probleme fizike, shpesh shumė tė rėndėsishme. Ky ėshtė pėrfundimi i njė studimi amerikan i realizuar nga Universiteti i Ēikagos dhe i publikuar nė "Journal of health and Socual Behaviour", nga i cili ka dalė se divorci ka njė efekt shkatėrrues mbi shėndetin e ish-bashkėshortėve, qė nuk rifitohet as kur ia nisin nga e para me njė partner tė ri.

Studimi

Ashtu siē shpjegon BBC, analiza ėshtė kryer nė njė grup prej 8652 personash me moshė nga 51 deri nė 61 vjeē dhe i ka lejuar ekspertėt tė zbulojnė se "subjektet" me njė martesė tė dėshtuar mbi shpinė vuanin mė shumė nga sėmundjet kronike (pėrfshi kėtu edhe kancer dhe probleme kardiake) me njė mesatare rreth 20 pėr qind mė tė lartė se ata qė kishin zgjedhur tė mos martoheshin asnjėherė. Pėr mė tepėr, nėse mendoni se rifillimi i jetės tė ndihmon tė rimarrėsh veten, gaboheni: nga kėrkimi ka dalė se pėrqindja e rrezikut pėr ata qė martohen pas njė ndarjeje nuk ulet fare, por zbret nė kuotėn 12 pėr qind.

Martesa dhe shėndeti

Sipas shkencėtarėve amerikanė, e vetmja mėnyrė pėr tė mos e dėmtuar shėndetin ėshtė ajo qė tė kemi njė lidhje tė gjatė e tė lumtur. Pėrndryshe, njė eksperiencė martesore negative dhe problematike ēon nė mėnyrė tė pakthyeshme nė ērregullime psikofizike. Pėr shembull, pėr shumė vite me radhė studimet kanė treguar se ata qė janė beqarė kanė njė rrezik mė tė vogėl pėr t‘u sėmurur nė mėnyrė serioze dhe si ata edhe personat qė kanė fatin tė jetojnė pėr gjithė jetėn nė krah tė njerėzve tė duhur. Pėr gjithė tė tjerėt kėshilla e ekspertėve ėshtė: "Tė punosh shumė deri sa martesa funksionon dhe ka jetėgjatėsi, me kusht qė kjo tė mos jetė njė lidhje shkatėrruese". Christine Northan, pėrgjegjėse e "Relate", organizata kryesore britanike qė i dedikohet kėshillimit pėr ēifte, shpjegon se nėse njerėzit kanė njė martesė tė lumtur janė mė tė shėndetshėm.

Shumė rrallė kanė probleme me shėndetin dhe vdesin mė pak nga sėmundjet e zemrės, sidomos infarkti. Kush zgjedh tė martohet pėr herė tė dytė pas njė divorci, ėshtė e detyrueshme ta zgjedhė me kujdes partnerin dhe t‘u qėndrojė larg njerėzve qė nė ēfarėdolloj mėnyre tė kujtojnė lidhjen e vjetėr. Sipas njė studimi tė Universitetit tė Virxhinias, faktori mė i rėndėsishėm pėr "lumturinė martesore" tė grave ėshtė ai qė bashkėshortėt tė pėrfshihen nė emocionet e tyre dhe kjo ėshtė madje edhe mė e rėndėsishme se sa ndarja e detyrave. Tė tjerė kanė studiuar lidhjen mes nivelit hormonal dhe stabilitetit tė ēifteve.

Nė Ohajo, njė grup ēiftesh u studiua pėr 10 vjet. Te partnerėt, qė mė pas u divorcuan, u vu re njė nivel i lartė i hormoneve tė lidhura me stresin, si adrenalina. Kėto nivele ishin mė tė dukshme sidomos te gratė. Ato shfaqnin shenja tė tensionit tė lartė, edhe pse ēiftet nuk deklaronin probleme tė veēanta. Njė kombinim hormonal qė jep stabilitet? Sipas kėrkuesve tė Universitetit tė Pen, kjo varet nga testosteroni. Nėse te meshkujt ėshtė mė i ulėt se normat mesatare dhe te femrat ėshtė mė i lartė, lidhja funksionon. Dhe ajo u ofron mbėshtetjen e duhur.

Gratė, mė tė prekura

Specialistėt thonė se gratė janė ato qė preken mė shumė nga sėmundjet e divorcit dhe kryesisht nga dhimbjet e kokės. Kjo dhimbje prek njė ndėr katėr gra dhe njė ndėr 12 burra dhe pėr shumė njerėz nė botė ėshtė njė arsye e fortė pėr t‘u takuar shpesh me neurologun. Kulmin e arrin mes moshės 30-39 vjeē, por pas nuk ngelen edhe fėmijėt. Njerėzve qė u dhemb koka nė mėnyrė kronike, ashtu si specialistėt, e dinė shumė mirė se kėto dhimbje nuk largohen kollaj, nėse pėr njė kohė tė gjatė ėshtė abuzuar me ilaēe tė llojeve tė ndryshme pėr tė gjetur qetėsi. Aq i madh ėshtė numri i atyre qė vuajnė, sa nė shumė vende tė botės mjaft pacientė kanė krijuar edhe shoqatat e tyre, me qėllimin e vetėm pėr tė sensibilizuar njerėzit pėr njė sėmundje qė shpesh nėnvlerėsohet, ose kurohet keq. E nė fakt, shifrat janė vėrtet alarmante.

Dhimbja e rastėsishme e kokės prek rreth 8 milionė europianė ēdo ditė, ku 3 milionė vuajnė nga ajo e formės kronike, qė nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve e kėrkojnė shpėtimin tek abuzimi me ilaēe, qė ndikon drejtpėrdrejt nė shndėrrimin kronik tė problemit. Ndoshta jo rastėsisht OBSH-ja e ka renditur dhimbjen e kokės nė listėn e sėmundjeve qė janė tė vėshtira tė shėrohen. Pacientėt nė tė gjithė Europėn, sipas tė dhėnave tė publikuara nė "Europian Journal of Neurology", shpenzojnė mė shumė se 27 miliardė euro ēdo vit, ku pėrfshihen ilaēet dhe trajtimet e ndryshme tė lidhura me tė. Kjo sėmundje prek zakonisht njerėzit qė e kanė tė trashėguar gjenetikisht, por jo vetėm ata.

Stresi, tensioni, mėnyrat jo korrekte tė tė jetuarit, ndryshimet klimatike, ushqime tė caktuara, janė faktorė tė rrezikshėm, qė ndikojnė nė shfaqjen e saj. Specialistėt kėshillojnė se duhet trajtuar mirė qė nė fillim, pėr tė evituar qė krizat tė bėhen periodike. Dhimbja e kokės prek 18 pėr qind tė grave, 25 pėr qind tė atyre nė moshė pjellore dhe 6-7 pėr qind tė burrave. Mesatarisht vuan 13 pėr qind e popullsisė sė pėrgjithshme. Rezultatet tregojnė se njė e katėrta e personave me dhimbje koke kalojnė nga gjendja sporadike nė atė kronike, pėr shkak tė abuzimit me ilaēet, sepse terapia e gabuar e favorizon mė shumė kėtė gjė. "Gratė qė e pėrjetojnė keq divorcin preken mė shpesh nga kjo lloj sėmundje. Mesatarisht atyre u dhemb koka rreth 2 ose 3 herė nė javė, por nuk pėrjashtohen rastet kur vuajnė nga dhimbja kronike dhe e pėrditshme e kokės.

Burrat janė nė tė fortė nė kėtė aspekt. Ata preken mė shumė nga sėmundjet kardiovaskulare dhe pėrqindja e vdekjeve nga infarkti te tė divorcuarit ėshtė mė e lartė", shpjegojnė specialistėt. Po ashtu, njė tjetėr shqetėsim pėrbėn edhe tensioni i lartė i gjakut pėr tė dyja palėt. Si te burrat ashtu dhe te gratė e divorcuara vihej re njė rritje e tensionit tė gjakut, qė lidhet nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė me stresin e tepėrt./shqip/

Diamanta
11-12-2009, 23:50
Raporti i CIA-s

Divorcet e regjistruara nėpėr gjykatat tona, tronditin agjencitė botėrorė tė statistikave. Agjencia prestigjioze “Nation Master”, duke marrė tė dhėna nga CIA World Fact Book, e ka renditur Shqipėrinė tė 14-ėn nė botė pėr numrin e divorceve.Por duke shkuar mė tej, sipas statistikave, Shqipėria ėshtė e 5-ta nė Evropė pėr numrin e divorceve dhe e para nė Ballkan. Sipas raportit, rezultojnė tė divorcuar 0.83 persona nė njė mijė vetė.

Divorcet e regjistruara nėpėr gjykatat tona trondisin agjensitė prestigjioze nė botė tė cilat merren me klasifikimin e vendeve pėr sa i pėrket fenomenit, qė rregullohet me ligj, tė divorcit. Ndėrkohė qė shifrat vendin tonė e rendisin nė pozicionin e 14, bėhet e ditur se Shqipėria ka numrin mė tė madh tė divorceve nė tė gjithė Ballkanin, madje shkohet mė tej nė hartėn e “Nation Master” kur konstatohet se nga tė gjitha vendet e rajonit listohet vetėm Shqipėria dhe diku nga fundi zėnė vend Greqia dhe Turqia, por nė shifra fort herė mė tė ulėta se ne.


Edhe pse nga ana e lajmėtarėve tė gjykatave tona, rrallė paraqiten shifra tė betejave tė ēifteve shqiptare pėr t`i dhėnė fund martesave tė tyre nėpėr sallat e gjykatave, ėshtė “Nation Master”, qė na tregon nė tabelė vendosjen me statistika tė divorceve nė Shqipėri duke saktėsuar se nė 1000 vetė divorcohen 0, 83 persona.


Statistikat e kėsaj agjencie tregojnė se nė krye tė listės mbeten Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, ndėrsa bie nė sy fakti qė Shqipėria ka para nė kėtė listė si shtete evropiane vetėm Rusinė Finlandėn dhe Portugalinė, ndėrkohė qė nga vendet e fundit bien nė sy Danimarka me Italinė.

Burime tė gazetės saktėsojnė se realisht nė gjykatat e rretheve e sidomos nė atė tė Tiranės ēėshtjet pėr divorcin janė shtuar nga viti nė vit dhe sidomos nė rrethet e mėdha ku nė krye sėrish mbetet Tirana, e kjo jo vetėm pėr numrin e madh tė popullsisė, por edhe pėr njė sėrė faktorėsh tė tjerė.


Por, si ka lėvizur problemi i divorcit nė vendin tonė?


Nga statistikat e shkėputura shumė kohė mė parė ėshtė saktėsuar se divorci mė shumė se sa njė fakt gjyqėsor tashmė duket se ėshtė pėrfshirė nė njė fenomen tronditės tė shoqėrisė shqiptare.

Ky fakt, qė na rendit tė 14 nė botė, ka marrė njė pėrgjigje realisht nė muajin gusht tė kėtij viti, kur nė disa gjykata tė rretheve tė vendit numri i padive dhe i kėrkesave pėr divorc thuajse u kthye nė njė bum.


Referuar tė dhėnave shqetėsuese qė u transmetuan nga regjistruesit e gjykatave u mėsua se njė nga faktet qė e rriti numrin e kėrkesave ishte edhe muaji pushim i gjykatėsve, por nė tė vėrtetė fluksi solli nė vėmendjen e studiuesve njė nga shkaqet mė reale ku starton problemi i divorcit.

Njė pėrqindje e madhe e kėrkesa-padive kishte protagoniste bashkėshortė qė vinin nga jashtė. Ndonėse ky shkak nuk ėshtė i pa hasur edhe mė parė nė dosjet qė mbushin sirtarėt e gjykatave por me sa duket problemi vjen nė rritje ēdo ditė e mė tepėr.


Kėshtu u tha se nga regjistrimet e kryera nė njė periudhė thuajse 9 mujore nė vendin tonė mėsohet se numri duke u krahasuar me njė vit mė parė ėshtė shumė herė mė i madh se viti i kaluar, ndėrsa krahasuar me vitet e tjera rritja e kėtij viti ėshtė thuajse alarmante.
Shkaqet e evidentuara nė Gjykata


Motivi mė i shpeshtė, linēuar nė kėrkesė-padinė e divorceve qė bėjnė ēiftet mėsohet se ndryshon nėpėr rrethe. Kategoritė e arsyeve tė divorceve janė tė shumta por veēohen kryesisht arsyet qė ēojnė zakonisht ēiftet qė njėri prej bashkėshortėve, e nė rastin tonė bashkėshortit, tė jetė emigrant.

Ndonėse ende nuk ėshtė saktėsuar pėrqindja nė lidhje me personin qė kryen padinė, por emigrantėt mėsohet se muajve tė verės kanė kryer edhe pėrqindjen mė tė madhe tė kėrkesave pėr divorc.

Mėsohet se shkaku kryesor bėhet tradhtia bashkėshortore, ndėrsa nė pjesėn mė tė madhe tė dosjeve qė mbartin edhe motivet qė gjelozia ėshtė kryesorja. Kushtet ekonomike nga njėra anė dhe pavarėsia ekonomike nga ana tjetėr, qė kjo e fundit bėn qė tė evidentohen edhe kėrkesat e grave pėr tė zgjidhur martesėn.


Shifrat e divorceve nga 2004-a.


Nė vitin 2004 janė regjistruar gjithsej 4577 ēėshtje familjare nė tė gjitha gjykatat e shkallės sė parė. Nga totali i kėtyre ēėshtjeve familjare 3670 kanė qenė zgjidhje martese.

Nė vitin 2005 janė regjistruar gjithsej 5526 ēėshtje familjare, nga tė cilat 4633 kanė qenė zgjidhje martese, pra nė vitin 2005 janė shqyrtuar 963 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2004. Nė vitin 2006 numri i ēėshtjeve familjare tė regjistruara gjithsej ėshtė 5742.



Nga ky numėr 4727 janė zgjidhje martese, pra 94 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2005 dhe 1057 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2004. Nė vitin 2007 numri i ēėshtjeve familjare tė regjistruara gjithsej ėshtė 6658.

Nga ky numėr 5335 janė zgjidhje martese, pra 808 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2006 dhe 902 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2005.

Nė vitin 2008 numri i ēėshtjeve familjare tė regjistruara gjithsej ėshtė 8082. Nga ky numėr 6109 janė zgjidhje martese, pra 774 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2007 dhe 1382 zgjidhje martese mė shumė se sa nė vitin 2006.

Nga 6109 ēėshtjet e regjistruara, 5089 kanė pėrfunduar dhe 1020 janė ende pa pėrfunduar. Nga ēėshtjet e pėrfunduara 2122 janė me kėrkesėn e bashkėshortit, 3155 me kėrkesėn e bashkėshortes dhe 832 me kėrkesė tė pėrbashkėt.

Specialistėt kanė arritur nė konkluzionin se numri i zgjidhjeve tė martesės tė shqyrtuara nga gjykatat ka ardhur nė rritje nė krahasim me vitet e mėparshme.

Fiona
12-12-2009, 15:06
Larg qoft.

ilia spiro
18-12-2009, 12:06
Shifrat per divorc nuk tregojne ndonje gje te madhe kur shteti lidh e zgjidh martesa ne bashki mbi bazen e nje dokumenti formal i cili eshte vetem nje cope leter per te fshire....
behet vetem per aresyet e ndarjes se pasurise dhe asgje tjeter
nje cift qe duhet nuk ka nevoje per kete cope leter.
ketu na dalin me besnike politikanet sepse ata nuk "ndahen" kurre nga grate per aresye skandali, por nderrojne nga nje dashnore per cdo jave.
ketu ka vetem hipokrizi

Alpina
10-02-2010, 19:18
Divorci dhe pasojat mbi fėmijėn
Divorci nuk eshte thjesht nje ngjarje e shkeputur, por nje proces i tere, i gjate dhe i nderlikuar qe kalon ne nje sere fazash ose etapash (parandarja, ndarja, ambientimi, riorganizimi dhe martesa e re:( secila paraqet probleme te ndryshme per familje te vecanta qe vazhdojne per periudha kohe, te varura nga shume faktore. Nga ana tjeter, cdo etape ka ndikim e vet mbi femijet e te gjitha moshave. Sjelljet korrekte te prinderve te divorcuar mund te zbusin shume nga keto pasoja, po asnjehere nuk arrijne te sherojne kete plage te dhimbshme qe mbetet e hapur per tere jeten.

Carpe Diem
15-02-2010, 12:18
Mendoj se te gjykosh per divorcin kur ndodh apo nuk ndodh, eshte delikate.
E para besoj se eshte relative ne varesi te personave, rrethanave, kushteve, etj...
E dyta, edhe aspekti i shmangies se saj besoj sjell pasoja te tjera qe gjithashtu mund te reflektohen tek femija. Nese nuk kemi te bejme me nje raport te shendosh midis dy prinderve, fshehja ose kontraktimi i ketij te fundit per tu mos u shfaqur te femija, do te ishte i kote.
Andej nga anet e mia thuhet " shtrydhe brumin ne dore e do dal ndermjet gishtrinjve.." pra sado te perpiqen dy persona te jetojne se bashku per hir te femijve, ne radhe te pare nuk gezojne jete te vertete, dhe kjo gjithashtu do reflektohet te femija.

Mora vetem kete aspekt pasi pasojat kur divorci ndodh, dihen.